W ostatnim czasie w Internecie pojawił się filmik ukazujący ulice Biłgoraja w 1991 roku. Niestety autor nie zgodził się ujawnić tożsamości, zabronił też wykorzystać fragmenty filmu. Na tym filmie można zobaczyć cząstkę komunikacji podmiejskiej w postaci kultowego, legendarnego Autosana H9-35, ale także poniszczonego i rozklekotanego już Jelcza PR110M oraz L11 w wersji trzydrzwiowej. Niestety jakość filmu nie pozwalała na ustalenie tablic rejestracyjnych. Ale stan Peerki oraz malowanie drzwi pozwolił ustalić na tyle, iż ten autobus został wyprodukowany w 1983 roku i, patrząc na jego tragiczny stan, został skasowany prawdopodobnie w 1992 roku (najpóźniej w 1995 r.).

Tak kursowały autobusy w dawnym Biłgoraju

Linie w Biłgoraju (cztery) nawet były numerowane, a kursy wykonywane cyklicznie, jak przystało na komunikację miejską. Autobusy bardzo często zaczynały bieg przy dworcach PKP, np. linia nr 3 w Biłgoraju zapewniająca połączenie z dworca PKP do centrum miasta. Kursowały one co godzinę (!) - od 5.30 do 22.30 (!!!).

W latach 60. i 70. XX wieku przemysł w Biłgoraju tak się rozwijał, iż miasto stało się niezwykle ważnym ośrodkiem m.in. dziewiarskim i włosiankarskim. A to generowały coraz to większe liczby zatrudnionych, którzy musieli przecież czymś dojechać do Łabędziego Grodu. Jeszcze w latach 60. PKS Biłgoraj był placówką PKS Zamość.

Biłgorajskie "Ogórki"

Z Aleksandrowa w latach 60. dojeżdżały bezpośrednio autobusy PKS do Zamościa. W 1972 r. zostało utworzone samodzielne PKS w Biłgoraju, zaczęto sprowadzać nowe autobusy. Były to Jelcze 043, zwane potocznie Ogórkami, Autosany H9-15, Sany H100. Ponieważ te autobusy były mało komfortowe, jeśli chodzi o okoliczne wioski - Dereźnia, Sól, Dąbrowica, Ruda Solska, Harasiuki, Korczów, Majdan Księżpolski, Hedwiżyn. Specjalnie więc zakupiono pierwsze autobusy miejskie - Autosan h9-33. Było ich w sumie aż 17! Pierwsze te pojazdy przyjeżdżały do Biłgoraja w 1976 r., a były ich cztery sztuki. Były one krótkotrwałe, ponieważ trzy z nich skasowano dopiero w 1981 roku, a czwarty w 1985 roku. W międzyczasie (1978 rok) zakupiono dwa Jelcze Mex 272, Ogórek w wersji miejskiej. Jeździły one po ulicach do 1986 roku. W latach 80. nastała złota era w dziejach PKS-ów. Do Biłgoraja przyjeżdżały pierwsze sztuki luksusowych autobusów międzymiastowych - Jelcz PR110IL (1982 rok).

Powiew komunikacyjnej nowoczesności

W 1983 roku na wiejskich drogach i ulicach miasta można było poczuć zapach prawdziwej nowoczesności i wielkiej cywilizacji. PKS zakupił pierwsze sztuki legendarnego Jelcza PR110M, który słynął z tego, iż miał dużo miejsca i były długie (12 m). Były one czerwone i niebieskie. Biłgoraj awansował do elity komunikacyjnej w Polsce. W 1984 roku do miasta przyjeżdżały bardzo wygodne i szybkie autobusy turystyczne - Jelcz PR110D Lux, a w 1987 roku - podmiejskie i lokalne Jelcze L11. Były one w kolorze czerwonym, pomarańczowym i żółtym.

Koniec ery biłgorajskich jelczy

Rok 1995 był prawdziwym pogromem, jeśli chodzi o Jelcze. Zostało zezłomowanych aż kilka sztuk, a na ich miejsce zakupiono mniejsze Autosany H9-35, które jeździły aż do 2012 roku. W 1998 roku został wycofany 12-letni PR110M (niebieski), w 2000 - 14-letni czerwony, a ostatni taki autobus był widoczny w 2003 roku (z 1991 r.).

Z jednego jelcza korzystał sam Wajda

Wydaje się, że skończyła się era biłgorajskich Jelczy, ale okazało się, że pewna osoba odkryła, iż ostatni, biłgorajski Jelcz został zakupiony przez pewną firmę z Warszawy, która specjalizowała się w produkcjach filmowych, a samą Peerkę przebudowano na... garderobę, w którym przebierali się największe gwiazdy filmowe, w tym nawet Andrzej Wajda! Jak widać, Biłgoraj ma pewne związki z przemysłem filmowym...

Dziś zostały już tylko relikty

A co zostało po wielkiej, legendarnej komunikacji miejskiej? Do dziś starsi ludzie używają tego zwrotu "podmiejski" zamiast autobusu. Póki co, obecnie frekwencja wyjątkowo zawodzi, a busy coraz częściej jeżdżą puste. Reliktami po dawnej potędze jest kurs szkolny Plac Wolności - Ruda Solska oraz Zanie - Nadrzecze czy Plac Wolności - Zanie.

W 2026 roku planowana jest wycieczka zabytkowym autobusem po Biłgoraju i okolicy. Takie wydarzenia cieszą się niezwykle dużą popularnością w innych miastach, nawet Kraśniku. Może i w Biłgoraju będzie takie zainteresowanie...

Linie miejskie w Biłgoraju (stan na 1991 r.)

1 RAPY - SÓL
2 OSIEDLE - MAJDAN KSIĘŻPOLSKI
3 DWORZEC PKP - DEREŹNIA
4 DĄBROWICA - SÓL I

Czy ktoś z Was ma zdjęcia autobusów z lat 70., 80. i 90.? Sprawdźcie albumy! Razem możemy utworzyć ciekawy album komunikacji podmiejskiej w Biłgoraju!

Komunikacja (1)

Historia komunikacji miejskiej