229 mln zł dochodów, ponad 245 mln zł wydatków i rekordowe inwestycje warte 54,6 mln zł – tak wygląda budżet Powiatu Biłgorajskiego na 2026 rok. Uchwała została przyjęta, ale debata poprzedzająca głosowanie była jedną z najbardziej napiętych w tej kadencji. Radni ostrzegali przed rosnącym zadłużeniem, Regionalna Izba Obrachunkowa biła na alarm, a podczas dyskusji padły słowa o konieczności „zaciskania pasa”, planie naprawczym i możliwym zagrożeniu wprowadzeniem komisarza.

Najpierw WPF i ostrzeżenie RIO

Podjęcie uchwały budżetowej rozpoczęto od omówienia Wieloletniej Prognozy Finansowej, która, zdaniem radej Renaty Sochy, budzi poważne obawy. Radna zwróciła uwagę, że sytuacja finansowa powiatu staje się coraz bardziej napięta.

– Zastanawiamy się, w jakiej sytuacji finansowej jest nasz powiat biłgorajski – mówiła, przywołując stanowisko Regionalnej Izby Obrachunkowej.

RIO w swojej opinii wskazała, że zadłużenie znajduje się na granicy dopuszczalnych wskaźników, a nawet niewielkie odchylenia od planowanych wartości mogą spowodować ich przekroczenie. W opinii izby konieczne jest stałe monitorowanie finansów, bo w przeciwnym razie może dojść do sytuacji, w której rada nie będzie mogła uchwalić budżetu.

Z ust Sochy padł również apel, by analizować inwestycje „przed, a nie w trakcie lub po ich realizacji” oraz by poważnie zastanowić się, gdzie możliwe jest ograniczanie wydatków.

Czy będą cięcia w oświacie?

Radna Magdalena Bogucka zapytała wprost, czy władze powiatu rozważają cięcia w budżetach szkół, a nawet zwolnienia, aby ratować finanse samorządu. Jak zaznaczyła, takie sugestie miały paść podczas posiedzenia komisji oświaty.

W odpowiedzi członek zarządu Tomasz Rogala przedstawił trudną sytuację finansową powiatu w szerszym kontekście:

– Ostatnie dwa lata były najgorsze pod względem inwestycyjnym, bo nie pozyskaliśmy ani złotówki środków zewnętrznych. Fundusz Pracy, którym dysponuje urząd pracy, został na poziomie województwa obcięty o 87 procent. Koszty rosną, a dochody nie nadążają – mówił.

Jak dodał, subwencje państwowe nie pokrywają realnych potrzeb, a samorząd musi dokładać znaczne środki własne.

– W 2025 roku dołożyliśmy do oświaty 14 mln zł, w 2026 roku będzie to już 15 mln. Od 2018 roku powiat musiał także poradzić sobie z 20-milionowym zadłużeniem ZOZ-u – wyliczał Rogala.

W głosowaniu nad Wieloletnią Prognozą Finansową 12 radnych było „za”, 6 wstrzymało się od głosu.

Budżet pod lupą radnych

Projekt uchwały budżetowej przedstawił starosta Andrzej Szarlip, podkreślając, że dokument przygotowano z myślą o równomiernym rozwoju całego powiatu.

– Staraliśmy się skonstruować budżet w sposób sprawiedliwy w ujęciu wieloletnim. Jeśli chodzi o inwestycje drogowe, realizujemy je w każdej części powiatu – podkreślił.

Podczas dyskusji głos zabrał radny Dariusz Wolanin, który przyznał, że skala inwestycji robi wrażenie, ale jego niepokój budzi prognozowany poziom zadłużenia.

– Budżet jest naprawdę wysoki, ale martwi mnie dług na koniec 2026 roku – 92 mln zł. Z czego on wynika? Inwestycje strategiczne, za które dziękuję, nie są jego główną przyczyną. Powiat dołożył do nich tylko około 20 mln zł – mówił.

Radny ostrzegł, że budżetu na 2027 rok może nie dać się spiąć, bo zabraknie możliwości dalszego zadłużania się.

– Nie ma żadnych inwestycji zaplanowanych na 2027 rok. Powinien być wdrożony plan naprawczy, żeby nie doszło do wprowadzenia komisarza. Główną przyczyną zadłużenia jest przerost zatrudnienia – stwierdził wprost.

Ostra wymiana zdań o oświacie

Starosta Andrzej Szarlip ripostował, że zasadniczym źródłem problemu są koszty funkcjonowania oświaty.

– Powiat dołożył już 67 mln zł do oświaty. Te pieniądze trzeba było skądś wziąć – mówił. – Jeśli pan radny, przewodniczący komisji budżetu, ma pomysł, jak przemodelować system: zlikwidować szkołę, przekształcić MDK w jednostkę nieoświatową,? proszę bardzo, jesteśmy otwarci na propozycje.

Podkreślał przy tym, że z podobnymi problemami mierzą się dziś wszystkie samorządy w Polsce.

Spór o bus dla DPS i emocjonalny finał dyskusji

Jednym z najbardziej emocjonujących momentów sesji był wniosek radnego Henryka Paski, który zaproponował przesunięcie środków przeznaczonych na ekrany akustyczne przy Autodromie na zakup busa dla Domu Pomocy Społecznej.

– W DPS-ach mamy samochody z 2004 i 2005 roku. Jeden z nich ostatnio stanął na skrzyżowaniu. To wstyd. Nie możemy na czas dowieźć mieszkańców do lekarza – argumentował. – Skoro sam prezes Autodromu mówi, że normy hałasu nie są przekroczone, to po co nam te ekrany?

W trakcie dyskusji doszło do ostrej wymiany zdań. Radny Paska zarzucił staroście brak wrażliwości społecznej.

– Wstydziłby się pan w ten sposób podchodzić do tematu! Próbuje pan straszyć restrukturyzacją zatrudnienia? Zobaczymy, jak państwo dostrzegają potrzeby ludzi starszych, schorowanych i wymagających pomocy – mówił wzburzony.

Ostatecznie wniosek radnego Paski nie uzyskał poparcia. Za było 4 radnych, przeciw 11, wstrzymało się 3.

Budżet przyjęty. Co zaplanowano na 2026 rok?

Mimo burzliwej debaty rada przyjęła budżet Powiatu Biłgorajskiego na 2026 rok.

Najważniejsze liczby:

dochody: 229,3 mln zł,
wydatki: 245,4 mln zł,
inwestycje: ponad 54,6 mln zł,
środki zewnętrzne: ok. 35,6 mln zł (65% wydatków inwestycyjnych).

Najważniejsze inwestycje:

Inwestycje strategiczne (ponad 25 mln zł):

II etap rozbudowy krytej pływalni w Biłgoraju – 12,2 mln zł,
budowa sali gimnastycznej przy RCEZ,
projekt „Rowerowe Roztocze”,
cyfryzacja zasobów – e-Geodezja II.

Drogi (ponad 27,3 mln zł):

Wola Różaniecka – Różaniec,
Tereszpol – Smólsko,
Zastawie – Hosznia Ordynacka,
modernizacja ul. Sitarskiej i al. 400-lecia w Biłgoraju,
dokumentacje dla kolejnych inwestycji w wielu gminach.

Bezpieczeństwo i pomoc społeczna:

rozbudowa garaży PSP,
inwestycje w DPS-y (m.in. system wykrywania pożaru, pojazd dla osób z niepełnosprawnościami),
wzmocnienie cyberbezpieczeństwa starostwa.

Oświata i sport:

remonty w I LO im. ONZ, ZSBiO, ZSZiO,
doposażenie bazy dydaktycznej.

„Budżet trudny, ale konieczny”

– Budżet uwzględnia najpilniejsze potrzeby mieszkańców w ramach naszych możliwości finansowych. Stawiamy na dokończenie dużych projektów, które realnie poprawią jakość życia, infrastrukturę drogową oraz zaplecze sportowe i edukacyjne – podsumował starosta Andrzej Szarlip.

Budżet Powiat Biłgorajski 2026 (1)

Budżet na granicy możliwości? To była gorąca sesja o pienią...