Grypa ptaków. Weterynarz z Biłgoraja apeluje do hodowców drobiu

W czasie migracji dzikich ptaków wzrasta ryzyko zawleczenia i rozprzestrzeniania się wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI). Powiatowy Lekarz Weterynarii w Biłgoraju apeluje do osób utrzymujących drób o przestrzeganie zasad bioasekuracji. Szczególnej ostrożności wymagają gospodarstwa, w których drób może mieć kontakt z dzikim ptactwem.

Jak ograniczyć kontakt drobiu z dzikimi ptakami

Tereny zewnętrzne, na których przebywa drób, należy ogrodzić lub zabezpieczyć siatką. Ma to ograniczyć kontakt ptaków hodowlanych z dzikim ptactwem.

Przed wejściem na teren gospodarstwa trzeba założyć czystą odzież, zmienić obuwie i dokładnie umyć ręce. Zalecane jest także stosowanie mat dezynfekcyjnych lub jednorazowych ochraniaczy na buty.

Dezynfekcji powinny podlegać również pojazdy i narzędzia używane w gospodarstwie.

Objawy, które wymagają szybkiej reakcji

Niepokoić powinny nagłe zmiany zachowania i kondycji ptaków, spadek spożycia paszy lub wody, nagłe padnięcia oraz oznaki choroby, zwłaszcza dotyczące układu oddechowego.

Po zauważeniu takich objawów należy odizolować chore ptaki i jak najszybciej skontaktować się z lekarzem weterynarii. Szybka reakcja ogranicza ryzyko dalszego rozprzestrzeniania się choroby.

Zjadliwa grypa ptaków. Europejska kampania ostrzega hodowców. Polska wśród krajów objętych działaniami

 Dlaczego temat jest ważny?

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) oraz Komisja Europejska prowadzą jesienią 2026 roku wspólną kampanię informacyjną #NoBirdFlu, której celem jest ograniczenie rozprzestrzeniania się wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI).

Powodem są niepokojące dane epidemiologiczne. Od października 2025 r. do czerwca 2026 r. w Europie odnotowano prawie 8 tys. ognisk grypy ptaków. Liczba przypadków wykrytych u dzikiego ptactwa była czterokrotnie wyższa niż podczas poprzedniego sezonu zimowego.

Większość zakażeń na fermach drobiu wynikała z pośredniego kontaktu z dzikimi ptakami. Dlatego szczególny nacisk położono na przestrzeganie zasad bioasekuracji.

Grypa ptaków jest wysoce zakaźną chorobą wirusową, która dotyka przede wszystkim drób i dzikie ptactwo wodne. Ogniska mogą powodować duże straty w hodowli, zakłócać łańcuchy dostaw żywności i zagrażać źródłom utrzymania hodowców.

Polska wśród państw objętych kampanią

Kampania #NoBirdFlu skierowana jest przede wszystkim do krajów i regionów, w których produkcja drobiu prowadzona jest na dużą skalę, a które w ostatnich latach szczególnie ucierpiały z powodu grypy ptaków.

Na liście znalazło się dziesięć państw:

• Belgia,

• Francja,

• Niemcy,

• Węgry,

• Włochy,

• Holandia,

• Polska,

• Portugalia,

• Rumunia,

• Hiszpania.

Działania informacyjne koncentrują się szczególnie na małych producentach drobiu oraz osobach prowadzących przydomowy chów kur, kaczek czy gęsi. Według EFSA w tej grupie świadomość zagrożenia i znajomość zasad zapobiegania zakażeniom mogą być niższe. Problemem pozostaje również regularne stosowanie środków ochrony biologicznej.

 Pięć zasad, które mogą ochronić gospodarstwo

EFSA wskazuje pięć podstawowych obszarów, na których powinni skupić się hodowcy i osoby mające kontakt z drobiem.

1. Kontrola dostępu do gospodarstwa

• Ograniczenie wstępu do gospodarstwa do niezbędnych osób i pojazdów.

• Zakładanie czystej odzieży i zmiana obuwia przed wejściem.

• Mycie rąk.

• Dezynfekowanie osób, sprzętu i przedmiotów wnoszonych na teren gospodarstwa, szczególnie tych, które miały kontakt z drobiem lub dzikim ptactwem.

2. Regularne sprzątanie i dezynfekcja

• Systematyczne czyszczenie i dezynfekowanie pomieszczeń.

• Szczególna dbałość o higienę po zakończeniu każdego cyklu produkcyjnego.

• Oddzielenie stref czystych od brudnych.

• Ochrona paszy przed zanieczyszczeniem i zapewnienie ptakom czystej wody pitnej.

3. Ochrona przed dzikim ptactwem

• Zabezpieczenie dachów, ścian i ogrodzeń.

• Niedopuszczanie dzikich ptaków do miejsc, w których przechowywana jest pasza.

• Usuwanie stojącej wody z otoczenia gospodarstwa.

• Zabezpieczenie wybiegów siatkami lub ogrodzeniami.

• Regularne sprawdzanie, czy w zabezpieczeniach nie ma szczelin i uszkodzeń.

4. Oddzielne utrzymywanie różnych gatunków

Kury, kaczki i indyki powinny być utrzymywane w oddzielnych przestrzeniach. Ma to ograniczyć możliwość przenoszenia chorób pomiędzy gatunkami drobiu.

5. Obserwowanie stada i szybka reakcja

Hodowcy powinni zwracać uwagę na:

• zmniejszone spożycie paszy i wody;

• nagłe padnięcia ptaków;

• objawy chorobowe, szczególnie ze strony układu oddechowego;

• inne nietypowe zachowania i zmiany w kondycji stada.

W przypadku zauważenia niepokojących objawów należy odizolować chore ptaki i natychmiast skontaktować się z lekarzem weterynarii lub właściwymi służbami weterynaryjnymi.

Dlaczego jesień i zima są szczególnie niebezpieczne?

W okresie jesienno-zimowym wzrasta ryzyko rozprzestrzeniania się grypy ptaków. Ma to związek z migracjami dzikiego ptactwa, które przemieszcza się i gromadzi w różnych częściach Europy.

Ptaki wędrowne mogą przenosić wirusa i doprowadzać do zakażeń w gospodarstwach. Niebezpieczeństwo nie ogranicza się jednak do bezpośredniego kontaktu drobiu z dzikimi ptakami. Wirus może zostać zawleczony również za pośrednictwem ludzi, pojazdów, narzędzi, obuwia czy zanieczyszczonej paszy.

EFSA podkreśla, że przestrzeganie podstawowych zasad higieny i bioasekuracji może znacząco ograniczyć ryzyko wprowadzenia wirusa do gospodarstwa oraz jego dalszego rozprzestrzeniania się