NOWa Gazeta Biłgorajska: Określasz Barbarę jako "zapomnianą królową". Jak myślisz, dlaczego jej postać została zepchnięta w cień innych polskich władczyń?
Kazia Sitarz: Uważam, że Barbarę zapomniano, bo trzy lata po jej śmierci u boku króla pojawiła się słynna królowa Bona Sforza - z pochodzenia włoska księżniczka, która wyprzedzała swoje czasy, była pewna siebie, zaczęła wtrącać się w politykę, choć początkowo mierzyła się właśnie z cieniem królowej Barbary i wiele osób chciało, by była jak Zapolya. Natomiast ogromny skandal, jaki wywołał Zygmunt August, syn Bony, swoim ślubem z Barbarą Radziwiłłówną, pogrzebał zupełnie pamięć o Barbarze Zapolyi, bo wszyscy znali tylko jedną królową Barbarę - Radziwiłłównę, którą król poślubił potajemnie i która zmarła młodo i nie rozumiem fenomenu drugiej królowej Barbary.
Jaką Barbarę chciałabyś pokazać czytelnikom: przede wszystkim królową, kobietę zakochaną w swoim mężu, młodą kobietę uwikłaną w politykę swojej epoki czy może wszystkie te postacie jednocześnie?
Myślę, że jako dziewczynę zakochaną w swoim mężu i uwikłaną w wielką politykę, co było zbyt obciążające dla jej kruchej psychiki. O ile pomoc ubogim sprawiała jej przyjemność, o tyle zawiłości polityczne, wojny, sprawiały, że zalewał ją ogromny lęk, uciekała więc w modlitwę i post, próbując niejako przebłagać Boga i mieć kontrolę nad tym, nad czym mieć absolutnie nie mogła. W zasadzie lęk towarzyszył jej cały czas, co będzie zauważalne w powieści. Król uspokajał ją w każdym liście, prosił, by zajęła się czymś miłym, odpoczęła, ale listy tylko na chwilę uśmierzały lęk, który zaraz wracał ze zdwojoną siłą. Niestety, prawdopodobnie zbyt wysoki poziom kortyzolu u królowej wywołany właśnie przewlekłym lękiem, sprawił, że organizm był ogromnie osłabiony i nie miał zasobów, by walczyć z gorączką połogową, która rozszalała się w jej ciele. W powieści będzie opisana także szesnastowieczna medycyna.
W debiutanckiej książce opowiadałaś o miłości, która przetrwała wojnę. Teraz sięgasz po historię małżeństwa królewskiego. Czy w relacji Barbary i Zygmunta dostrzegasz coś, co może być bliskie współczesnemu czytelnikowi?
Tak, bowiem uczucia takie, jak tęsknota, troska o ukochaną osobę czy żałoba są uniwersalne, niezależnie od epoki. Dodam też, że Zygmunt był mężem, jakiego każda kobieta mogłaby sobie wymarzyć. Dbał o Barbarę, uspokajał ją w listach. W jednym z nich napisał, że nic mu nie dolega, poza tym, że jest pozbawiony jej najsłodszej obecności. Niestety nie mógł poskromić lęku, który niszczył jej zdrowie, choć robił, co mógł.
Jak wyglądały Twoje przygotowania do napisania książki o Barbarze Zápolyi? Od czego zaczęłaś: od dokumentów, kronik, opracowań historycznych czy poszukiwania śladów jej życia w innych źródłach?
Pisząc powieść, opierałam się głównie na biografii królowej napisanej przez księdza profesora Bolesława Przybyszewskiego, dużą uwagę przykładałam także do książki "Jagiellonki polskie w XVI wieku. Obraz dworu i rodziny króla Zygmunta I i Zygmunta Augusta królów polskich" autorstwa Aleksandra Przeździeckiego. Korzystałam także z książek cenionego historyka Jerzego Besali, a także Małgorzaty Duczmal, ekspertki od Jagiellonów.
Studiujesz prawo w Lublinie, a jednocześnie rozwijasz się literacko. Czy wiedza zdobywana na studiach pomaga Ci w analizowaniu źródeł, ocenianiu wiarygodności przekazów i odtwarzaniu realiów minionych epok?
Chyba tak, wiem, jak szybciej coś odnaleźć, żeby nie marnować czasu.
Czy chciałabyś, aby Twoje książki stały się początkiem szerszego projektu przywracania pamięci o zapomnianych kobietach w polskiej historii? Czy masz już na oku kolejną postać historyczną, której losy chciałabyś opisać po Barbarze Zápolyi?
Tak, oczywiście. Chciałabym opowiedzieć o zapomnianych królowych i królewnach, o których tyle czytam i którym współczuję ich niełatwych losów. Owszem, żyły w luksusie, na skinienie głową miały służbę, straże. Ale w zamian za to często płaciły spokojem. Córka królowej Barbary, Jadwiga, nie zaznała szczęścia w małżeństwie, mąż naciskał, by zmieniła wiarę z katolicyzmu na protestantyzm, służba w Brandenburgii była wobec niej nieufna, bo była katoliczką. Dodatkowo Joachim zdradzał Jadwigę. Inne królewny, także rzadko wiodły życie jak z bajki, często tęskniły za ukochaną Polską i Litwą, podkreślając swoje polskie pochodzenie i interesując się, co dzieje się w kraju. Natomiast wracając do pytania, kolejną postacią, którą mam na oku jest królowa Maria Kazimiera d`Arquien, czyli słynna Marysieńka, żona króla Jana III Sobieskiego. Chciałabym zdjąć z niej tę czarną legendę i kłamstwa, jakie narosły wokół jej postaci. Ona również nie miała łatwo.
Gdyby Barbara Zápolya mogła dziś przeczytać Twoją książkę, co najbardziej chciałabyś, żeby zrozumiała: że po pięciu wiekach ktoś wciąż o niej pamięta czy że ktoś wreszcie postanowił opowiedzieć jej historię własnym głosem?
Chciałabym, aby wiedziała, że ktoś o niej pamięta i będzie tę pamięć pielęgnował. Powiedziałabym jej, że gdziekolwiek będę mogła, będę wspominała o wielkiej miłości króla do niej. I że prócz kaplicy Zygmuntowskiej ich miłość doczekała się kolejnego pomnika, właśnie w postaci tej książki. Mam nadzieję, że najjaśniejsza pani spoczywa w spokoju, o którym tak bardzo marzyła i czuwa wraz z królem nad Polską.
Dziękuję za rozmowę i podzielenie się pasją do odkrywania historii niezwykłych kobiet. Życzę wielu inspiracji, kolejnych pięknych powieści, wiernych czytelników oraz sukcesów literackich. Niech historie, które wychodzą spod Twojego pióra, przywracają pamięć o tych, o których historia zbyt łatwo zapomniała, i poruszają serca kolejnych pokoleń.
Ja również dziękuję za rozmowę i możliwość opowiedzenia o Barbarze Zápolyi oraz mojej literackiej pasji.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.