Mieszkańcy mają pomagać seniorom

Radny Rady Miasta Biłgoraja Tomasz Bednarz zwrócił się z interpelacją w sprawie wykorzystania potencjału usług sąsiedzkich. Jak argumentuje, coraz większym wyzwaniem staje się starzenie się społeczeństwa oraz osamotnienie osób starszych.

Zdaniem radnego część seniorów nie wymaga specjalistycznej opieki, ale potrzebuje regularnej, niewielkiej pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Mogłoby chodzić między innymi o pomoc w podstawowych czynnościach czy utrzymywaniu kontaktu z otoczeniem.

Sąsiad zamiast instytucji?

Tomasz Bednarz uważa, że usługi sąsiedzkie mogłyby być uzupełnieniem obecnego systemu pomocy społecznej. Podkreśla, że pozwoliłyby osobom starszym dłużej pozostawać we własnych domach, w znanym środowisku.

Radny zwraca również uwagę na aspekt finansowy. W jego ocenie organizacja pomocy sąsiedzkiej może być tańsza niż zapewnienie miejsca w domu pomocy społecznej, a jednocześnie dawałaby możliwość aktywizacji osób mieszkających w najbliższym otoczeniu seniorów.

W interpelacji wskazuje również na możliwość wykorzystania środków z programu "Korpus Wsparcia Seniorów" – Moduł I. Jego zdaniem formalne zorganizowanie takiej pomocy mogłoby wzmocnić więzi między mieszkańcami i stworzyć dodatkową, lokalną sieć bezpieczeństwa.

Jak działają usługi sąsiedzkie?

Jak wyjaśnia Anna Dziadosz, dyrektor MOPS w Biłgoraju, usługi sąsiedzkie już znajdują się w katalogu świadczeń pomocy społecznej. Mogą być przyznawane jako forma usług opiekuńczych.

Obejmują pomoc w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, podstawową opiekę higieniczno-pielęgnacyjną niewymagającą specjalistycznej wiedzy oraz, w miarę potrzeb i możliwości, pomoc w utrzymywaniu kontaktów z otoczeniem.

Osoba świadcząca taką pomoc musi spełnić określone warunki. Powinna być pełnoletnia, mieszkać w najbliższej okolicy seniora, posiadać odpowiednią zdolność psychofizyczną oraz ukończyć szkolenie z zakresu pierwszej pomocy. Musi być także zaakceptowana zarówno przez osobę korzystającą z pomocy, jak i organizatora usług.

W przypadku uruchomienia takiego systemu przez gminę szczegółowe zasady jego działania musi określić rada gminy. Przyznanie usług wiąże się również z procedurą stosowaną przy świadczeniach z pomocy społecznej, m.in. przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego i wydaniem decyzji.

MOPS: na razie nie ma takiej potrzeby

Z odpowiedzi dyrektor MOPS wynika jednak, że obecnie w Biłgoraju nie ma zapotrzebowania na tego rodzaju wsparcie.

Aktualnie z tradycyjnych usług opiekuńczych korzystają 24 osoby starsze. Jednocześnie seniorzy mogą korzystać z innych form pomocy. W 2026 roku z programu "Opieka wytchnieniowa" ma skorzystać 16 osób, natomiast z programu "Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością" – 59 osób. Kolejne 66 osób korzysta z tych form wsparcia realizowanych przez organizacje pozarządowe.

Seniorzy korzystają również z Dziennego Domu Pomocy dla Seniorów w Biłgoraju. Obecnie uczestniczy w jego zajęciach i wsparciu 37 osób.

MOPS podkreśla, że do ośrodka nie wpływają obecnie zapytania dotyczące możliwości korzystania z usług sąsiedzkich. Z rozeznania pracowników socjalnych wynika więc, że na ten moment nie występuje potrzeba organizowania takiej formy pomocy.