Do odkrycia doszło 1 czerwca 2026 roku na polu w Potoku Górnym w powiecie biłgorajskim. Daniel Stępniowski, wykonując prace przy uprawie tytoniu, przypadkowo natrafił na krzemienny przedmiot. Szybko zorientował się, że może mieć do czynienia z zabytkiem archeologicznym. Jeszcze tego samego dnia poinformował o znalezisku Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Lublinie, przesyłając fotografie przedmiotu, swoje dane oraz informacje dotyczące działki, na której dokonano odkrycia.
Już następnego dnia informację otrzymał archeolog z Delegatury WUOZ w Zamościu. Skontaktował się ze znalazcą, aby ustalić termin oględzin zarówno samego zabytku, jak i miejsca jego odnalezienia.
Do Potoka Górnego archeolodzy przyjechali 16 czerwca. Daniel Stępniowski przekazał im znalezioną siekierkę, a następnie wskazał dokładne miejsce, w którym ją odkrył. Archeolodzy przeprowadzili również oględziny powierzchni pola. W bezpośrednim rejonie znaleziska nie stwierdzono jednak innych przedmiotów, które można byłoby uznać za zabytki archeologiczne.
Krzemienna siekierka sprzed około 5 tysięcy lat
Odkryty przedmiot to niewielka, czworościenna siekierka wykonana z krzemienia wołyńskiego o charakterystycznej jasnej, mlecznoszarej barwie.
Zabytek zachował się w całości, choć jego ostrze oraz prostokątny obuch są częściowo wykruszone. Siekierka ma około 9 cm długości, do 4 cm szerokości przy ostrzu i około 2,5 cm największej grubości.
Na górnej i dolnej powierzchni widoczne są ślady gładzenia. Takie ślady zachowały się również na jednej ze ścian bocznych w pobliżu ostrza. Druga ze ścian bocznych nie jest wygładzona, a jej powierzchnia nosi liczne odbicia, które mogły zniszczyć jej pierwotny wygląd.
Analiza kształtu, proporcji i typologii przedmiotu pozwoliła archeologom wstępnie określić jego chronologię. Wszystko wskazuje na to, że siekierka została wykonana przez ludność kultury ceramiki sznurowej, u schyłku neolitu.
Zabytek można datować najprawdopodobniej na pierwszą połowę III tysiąclecia p.n.e., około 2800–2400 roku p.n.e. Oznacza to, że przedmiot ma około 5 tysięcy lat.
Potok Górny coraz ważniejszy dla archeologów
Odkrycie ma znaczenie nie tylko ze względu na wiek samej siekierki. Kolejny zabytek znaleziony w okolicach Potoka Górnego pokazuje, że pradzieje tego obszaru mogą być znacznie bogatsze, niż wcześniej przypuszczano.
Jeszcze do niedawna teren powiatu biłgorajskiego był przez archeologów postrzegany jako obszar o stosunkowo niewielkim rozpoznaniu osadnictwa pradziejowego. Kolejne znaleziska pokazują jednak, że nie była to typowa „pustka osadnicza”. Ludzie pojawiali się i funkcjonowali tutaj już tysiące lat temu, a skala tego osadnictwa dopiero zaczyna być rozpoznawana.
Odkrycie dokonane przez mieszkańca Potoka Górnego jest również dobrym przykładem tego, jak ważną rolę w poznawaniu przeszłości mogą odgrywać przypadkowe znaleziska dokonywane podczas prac polowych.
Zabytek trafi do Muzeum w Biłgoraju
Odkryta siekierka znajduje się obecnie w dyspozycji Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie, Delegatury w Zamościu. W najbliższym czasie ma zostać formalnie przekazana do Muzeum w Biłgoraju.
Dla miejsca, w którym odnaleziono zabytek, zostanie również przygotowana karta ewidencyjna nowego stanowiska archeologicznego. Dzięki temu informacja o odkryciu zostanie wprowadzona do dokumentacji archeologicznej regionu.
Co ciekawe, historia nie kończy się na tym znalezisku. 12 sierpnia zgłoszono odkrycie kolejnej siekierki. Może to oznaczać, że okolice Potoka Górnego kryją jeszcze wiele śladów działalności ludzi sprzed tysięcy lat.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.